Unawain muna ang kahulugan at gamit
May tatlong tungkulin ang listahan: kilalanin ang termino sa medisina, makita ang karaniwang paliwanag sa English para sa pasyente, at magkaroon ng maikling gabay sa Filipino. Huwag ituring na magkakapareho ang mga ito sa lahat ng pangungusap. Maaaring mas malawak o mas tiyak ang kahulugan depende sa sitwasyon, at maaaring kailangan ng dagdag na paliwanag upang maiwasan ang pagkalito.
Halimbawa, ang “hypertension” ay maaaring ipaliwanag bilang “high blood pressure” sa isang role-play. Ngunit kung ang layunin ay alamin kung ano ang pagkaunawa ng pasyente, hindi sapat ang pagpapalit lamang ng salita. Maaari mong itanong ang “What have you been told about your blood pressure?” at iangkop ang kasunod na paliwanag sa sagot.
Hindi hula ng mga lalabas sa pagsusulit ang listahang ito. Hindi rin sapat ang pagsasaulo nito bilang buong paghahanda sa OET. Piliin ang ilang salitang lumitaw sa iyong mga pagkakamali o pagsasanay, pagkatapos ay gamitin sa pagbasa, pakikinig at pagbuo ng maikling paliwanag sa English.
Speaking: magsalita para maunawaan ng kausap
Sa Speaking, kapaki-pakinabang ang paglipat mula sa teknikal na termino tungo sa pananalitang pamilyar sa pasyente. Halimbawa, sa halip na banggitin lamang ang “oedema”, maaaring sabihin ang “swelling caused by fluid build-up”. Piliin ang paliwanag ayon sa impormasyong nasa role-play at huwag magdagdag ng sanhi o katiyakang wala sa gawain.
Pagkatapos magpaliwanag, magbigay ng pagkakataong magtanong at tiyakin ang pag-unawa. Ang “Could you tell me in your own words what we have discussed?” ay maaaring makatulong kung angkop sa usapan, ngunit hindi kailangang ulitin sa bawat sitwasyon. Iba ang pakikinig sa aktuwal na sagot ng pasyente sa pagbigkas lamang ng kabisadong linya.
Gumawa ng maikling ensayo: pumili ng termino, ipaliwanag sa isang pangungusap, at magtanong tungkol sa alalahanin ng kausap. Pagkatapos ay baguhin ang paliwanag para sa pasyenteng may ibang kaalaman o tanong. Tingnan ang gabay sa Speaking at ang paliwanag at pagsasanay sa AI Speaking; maaaring mangailangan ng kredito ang ilang pagsasanay gamit ang AI.
Listening Part A: isulat ang aktuwal na narinig
Sa Listening Part A, ang listahan ay pantulong sa pagkilala ng salita, hindi pamalit sa pakikinig. Kung “constipation” ang narinig at iyon ang hinihinging detalye, huwag isalin sa Filipino o palitan ng isang paliwanag mula sa listahan. Basahin ang nakapaligid na case notes upang malaman kung anong uri ng impormasyon ang kailangan.
Bigyang-pansin ang baybay, isahan at maramihan. Halimbawa, magkaiba ang anyo ng “crutch” at “crutches”; hindi dapat awtomatikong piliin ang anyong nasa listahan kung iba ang narinig. Isang beses lamang maririnig ang rekording sa pagsusulit, kaya sanayin ang pagpapatuloy kapag may hindi nakuha sa halip na maiwan sa susunod na detalye.
Sa pagsusuri pagkatapos ng pagsasanay, pakinggan muli ang bahaging nagkamali ka at tukuyin kung hindi mo nakilala ang tunog, hindi alam ang salita o mali lamang ang pagkakasulat. Gamitin ang ensayo sa baybay para sa paulit-ulit na problema at ang pagsasanay sa Listening Part A upang maibalik ang salita sa buong konteksto.
Pag-ibahin ang magkakalapit na konsepto
May mga salitang hindi dapat pagsamahin dahil magkaiba ang pangyayaring inilalarawan. Ang pamumuo ng dugo ay iba sa pagdurugo; ang pinsala sa litid na nagdurugtong ng mga buto ay iba sa pinsala sa kalamnan o litid na nakakabit dito. Gayundin, ang pagkahimatay ay hindi katumbas ng seizure, at ang biglaang pagkalito ay hindi kapareho ng unti-unting paghina ng memorya at pag-iisip.
Sa mga gamot, panatilihin ang hangganan ng paliwanag. Ang “anticoagulant” ay gamot na nagpapababa sa kakayahan ng dugo na mamuo, hindi pangkalahatang paliwanag para sa gamot na tumutunaw sa umiiral nang namuong dugo. Ang “antibiotic” naman ay ginagamit laban sa ilang impeksiyong dulot ng bakterya, hindi sa lahat ng uri ng impeksiyon.
Pumili ng maliit na pangkat ng salita bawat sesyon at balikan ito sa ibang araw nang hindi muna tinitingnan ang paliwanag. Subukan kung kaya mong makilala sa pakikinig, baybayin at ipaliwanag sa payak na English. Ang gabay sa Filipino ay para sa pag-unawa; hindi ito kapalit ng kwalipikadong tagapagsalin sa tunay na pag-uusap, at hindi ito tagubilin sa pagsusuri o paggamot.
Mga termino at gabay sa kahulugan
Ang mga kahulugan sa Filipino ay gabay lamang sa pag-unawa. Hindi sila sertipikadong salin para sa pagpapaliwanag sa pasyente, pagsusuri ng karamdaman o tagubilin sa paggamot. Sa tunay na pag-uusap tungkol sa pangangalaga, maaaring kailanganin ang isang kwalipikadong tagapagsalin sa usapan.
Puso at mga daluyan ng dugo
| Termino sa medisina | Payak na English para sa pasyente | Gabay sa kahulugan sa Filipino |
|---|---|---|
| hypertension | high blood pressure | Mataas na presyon ng dugo. |
| hypotension | low blood pressure | Mababang presyon ng dugo. |
| arrhythmia | an irregular heartbeat | Hindi regular na ritmo ng tibok ng puso. |
| tachycardia | a faster than normal heartbeat | Tibok ng pusong mas mabilis kaysa karaniwan. |
| bradycardia | a slower than normal heartbeat | Tibok ng pusong mas mabagal kaysa karaniwan. |
| angina | chest discomfort caused by reduced blood flow to the heart | Pananakit o hindi komportableng pakiramdam sa dibdib dahil kulang ang dugong dumadaloy sa kalamnan ng puso. |
| myocardial infarction | a heart attack | Atake sa puso dahil naputol o lubhang nabawasan ang suplay ng dugo sa bahagi nito. |
| heart failure | the heart is not pumping blood as well as it should | Hindi naibobomba ng puso ang dugo nang sapat para sa pangangailangan ng katawan. |
| oedema | swelling caused by fluid build-up | Pamamaga dahil sa naipong likido sa mga tisyu. |
| palpitations | feeling your heart pounding, fluttering or skipping beats | Ramdam na malakas, kumakabog o tila lumalaktaw ang tibok ng puso. |
| atherosclerosis | fatty build-up inside the arteries | Pag-ipon ng mga taba at iba pang sangkap sa loob ng mga ugat na nagdadala ng dugo mula sa puso. |
| thrombosis | a blood clot forming inside a blood vessel | Pagbuo ng namuong dugo sa loob ng daluyan ng dugo. |
| deep vein thrombosis | a blood clot in a deep vein, often in the leg | Namuong dugo sa malalim na ugat, madalas sa binti. |
| pulmonary embolism | a blockage in a lung artery, usually caused by a blood clot | Pagbara sa ugat ng baga, karaniwang dahil sa namuong dugo. |
| anticoagulant | medicine that reduces the blood's ability to clot | Gamot na nagpapababa sa kakayahan ng dugo na mamuo; hindi ito katumbas ng gamot na tumutunaw sa dati nang namuong dugo. |
Baga at paghinga
| Termino sa medisina | Payak na English para sa pasyente | Gabay sa kahulugan sa Filipino |
|---|---|---|
| dyspnoea | difficulty breathing | Hirap sa paghinga o pakiramdam na kinakapos ng hininga. |
| wheeze | a whistling sound when you breathe | Huning parang sipol habang humihinga. |
| asthma | a condition that can narrow and inflame the airways | Hika; kondisyong maaaring magpasikip at magpamaga sa mga daanan ng hangin. |
| pneumonia | a lung infection | Pulmonya; impeksiyon sa baga. |
| bronchitis | inflammation of the main airways in the lungs | Pamamaga ng malalaking daanan ng hangin sa baga. |
| chronic obstructive pulmonary disease | a long-term lung condition that makes breathing difficult | Pangmatagalang sakit sa baga na nagdudulot ng hirap sa paghinga. |
| sputum | mucus coughed up from the lungs | Plema na nailalabas mula sa baga kapag umuubo. |
| haemoptysis | coughing up blood | Pag-ubo na may kasamang dugo. |
| apnoea | a temporary pause in breathing | Pansamantalang paghinto ng paghinga. |
| hypoxia | too little oxygen reaching the body's tissues | Kakulangan ng oksihenong nakararating sa mga tisyu ng katawan. |
| inhaler | a device that delivers medicine for you to breathe in | Aparatong naghahatid ng gamot na nilalanghap. |
| nebuliser | a machine that turns liquid medicine into a mist you breathe in | Makinang ginagawang pinong ambon ang likidong gamot upang malanghap. |
| pleurisy | inflammation of the lining around the lungs | Pamamaga ng balot sa paligid ng baga. |
| oxygen saturation | a measure of how fully the oxygen-carrying part of your blood is loaded with oxygen | Sukat kung gaano karaming puwesto para sa oksiheno sa tagapagdala nito sa dugo ang may nakakabit na oksiheno. |
| spirometry | a breathing test that measures how much and how fast you breathe out | Pagsusuri kung gaano karami at gaano kabilis ang hanging nailalabas sa paghinga. |
Panunaw
| Termino sa medisina | Payak na English para sa pasyente | Gabay sa kahulugan sa Filipino |
|---|---|---|
| dysphagia | difficulty swallowing | Hirap sa paglunok ng pagkain, inumin o laway. |
| nausea | feeling sick, as if you might vomit | Pagduduwal; pakiramdam na masusuka. |
| vomiting | being sick or throwing up | Pagsusuka; paglabas ng laman ng sikmura sa bibig. |
| reflux | stomach contents flowing back into the food pipe | Pag-akyat ng laman ng sikmura pabalik sa tubong dinaraanan ng pagkain. |
| constipation | difficulty passing stools, often with hard or infrequent stools | Pagtitibi; hirap dumumi, madalas na may matigas o madalang na dumi. |
| diarrhoea | passing loose or watery stools | Pagtatae; paglabas ng malambot o matubig na dumi. |
| bloating | a feeling that your tummy is full or swollen | Pakiramdam na puno, mahangin o namamaga ang tiyan. |
| haematemesis | vomiting blood | Pagsusuka ng dugo. |
| melaena | black, tar-like stools that can indicate bleeding in the gut | Maitim at malagkit na duming parang alkitran na maaaring palatandaan ng pagdurugo sa daanan ng pagkain. |
| haemorrhoids | swollen blood vessels in or around the bottom | Almoranas; namamagang mga daluyan ng dugo sa loob o paligid ng puwit. |
| appendicitis | inflammation of the appendix | Pamamaga ng apendiks. |
| gallstones | small hard deposits that form in the gallbladder | Mga batong nabubuo sa apdo. |
| hepatitis | inflammation of the liver | Pamamaga ng atay. |
| jaundice | yellowing of the skin or whites of the eyes | Paninilaw ng balat o puti ng mga mata. |
| stoma | an opening made surgically on the tummy to let body waste out | Butas na ginawa sa operasyon sa tiyan upang mailabas ang dumi o ihi. |
Bato, pantog at pag-ihi
| Termino sa medisina | Payak na English para sa pasyente | Gabay sa kahulugan sa Filipino |
|---|---|---|
| dysuria | pain or discomfort when passing urine | Pananakit o hindi komportableng pakiramdam kapag umiihi. |
| haematuria | blood in the urine | Dugo sa ihi. |
| urinary frequency | needing to pass urine more often than usual | Pag-ihi nang mas madalas kaysa karaniwan. |
| urinary urgency | a sudden strong need to pass urine | Biglaan at matinding pangangailangang umihi. |
| urinary retention | being unable to empty the bladder properly | Hindi mailabas nang maayos ang ihi o hindi lubusang maubos ang laman ng pantog. |
| urinary incontinence | leaking urine without meaning to | Hindi sinasadyang pagtagas ng ihi. |
| urinary tract infection | an infection in part of the system that makes or carries urine | Impeksiyon sa bahagi ng sistemang gumagawa, nag-iimbak o naglalabas ng ihi. |
| cystitis | inflammation of the bladder | Pamamaga ng pantog. |
| kidney stone | a hard deposit that forms in the kidney | Batong nabubuo sa bato. |
| renal impairment | reduced kidney function | Paghina ng paggana ng mga bato. |
| dialysis | treatment that removes waste and extra fluid from the blood | Paggamot na nag-aalis ng dumi at sobrang likido sa dugo kapag kailangan ng tulong ng mga bato. |
| catheter | a tube used to drain fluid, such as urine from the bladder | Tubong ginagamit upang maglabas ng likido, gaya ng ihi mula sa pantog. |
| nocturia | waking at night to pass urine | Paggising sa gabi upang umihi. |
| proteinuria | protein in the urine | Pagkakaroon ng protina sa ihi. |
| urine sample | a small amount of urine collected for testing | Kaunting ihing kinolekta para sa pagsusuri. |
Mga hormon at paggamit ng enerhiya
| Termino sa medisina | Payak na English para sa pasyente | Gabay sa kahulugan sa Filipino |
|---|---|---|
| diabetes mellitus | a condition in which blood sugar is too high | Diyabetis; kondisyong masyadong mataas ang asukal sa dugo. |
| hyperglycaemia | high blood sugar | Mataas na asukal sa dugo. |
| hypoglycaemia | low blood sugar | Mababang asukal sa dugo. |
| insulin | a hormone that helps sugar move from the blood into the body's cells | Hormon na tumutulong sa pagpasok ng asukal mula sa dugo papunta sa mga selula. |
| hyperthyroidism | an overactive thyroid gland | Sobrang aktibong glandulang nasa leeg na gumagawa ng mga hormon para sa paggamit ng enerhiya. |
| hypothyroidism | an underactive thyroid gland | Kulang sa aktibidad ang glandulang nasa leeg na gumagawa ng mga hormon para sa paggamit ng enerhiya. |
| thyroid gland | a gland in the neck that helps control how the body uses energy | Glandula sa leeg na tumutulong kumontrol sa paggamit ng katawan ng enerhiya. |
| polydipsia | feeling unusually thirsty | Hindi pangkaraniwang matinding pagkauhaw. |
| polyuria | passing an unusually large amount of urine | Paglabas ng mas maraming ihi kaysa karaniwan. |
| HbA1c | a blood test showing average blood sugar over roughly the past two to three months | Pagsusuri sa dugo na nagpapakita ng karaniwang antas ng asukal sa nakaraang humigit-kumulang dalawa hanggang tatlong buwan. |
| blood glucose monitor | a device used to check blood sugar | Aparatong sumusukat sa asukal sa dugo. |
| diabetic neuropathy | nerve damage caused by diabetes | Pinsala sa mga nerbiyos dahil sa diyabetis. |
| dehydration | too little fluid in the body | Kakulangan ng likido sa katawan. |
| metabolism | the processes by which the body uses food and energy | Mga prosesong ginagamit ng katawan upang mapakinabangan ang pagkain at enerhiya. |
| ketones | substances made when the body breaks down fat for energy | Mga sangkap na nabubuo kapag taba ang pinagkukunan ng katawan ng enerhiya. |
Utak at mga nerbiyos
| Termino sa medisina | Payak na English para sa pasyente | Gabay sa kahulugan sa Filipino |
|---|---|---|
| stroke | brain damage caused by a blocked or burst blood vessel | Pinsala sa utak dahil sa barado o pumutok na daluyan ng dugo. |
| transient ischaemic attack | temporary stroke-like symptoms caused by reduced blood flow to the brain | Pansamantalang mga sintomas na tulad ng atake sa utak dahil nabawasan ang daloy ng dugo rito. |
| seizure | a sudden burst of abnormal electrical activity in the brain | Biglaang di-normal na aktibidad ng kuryente sa utak; maaaring may pangingisay o pagbabago ng kamalayan. |
| epilepsy | a condition that causes a tendency to have repeated seizures | Kondisyong may pagkahilig sa paulit-ulit na pag-atake ng di-normal na aktibidad ng kuryente sa utak. |
| syncope | fainting | Pagkahimatay; panandaliang pagkawala ng malay, hindi kapareho ng seizure. |
| vertigo | a feeling that you or your surroundings are spinning | Pakiramdam na umiikot ang sarili o paligid. |
| paraesthesia | tingling or pins and needles | Pakiramdam na tinutusok-tusok o may gumagapang na parang langgam. |
| numbness | reduced or absent feeling | Pamamanhid; paghina o pagkawala ng pandama. |
| migraine | a condition that causes attacks often involving headache and other symptoms | Kondisyong may mga pag-atake na madalas may sakit ng ulo at iba pang sintomas. |
| dementia | a syndrome causing a decline in memory and thinking that affects daily life | Sindrom ng paghina ng memorya at pag-iisip na nakaaapekto sa pang-araw-araw na buhay. |
| delirium | a sudden change in attention and awareness, often with confusion | Biglaang pagbabago sa atensiyon at kamalayan, madalas na may pagkalito. |
| concussion | a brain injury caused by a blow or jolt to the head | Pinsala sa utak dahil sa malakas na tama o pagyanig ng ulo. |
| paralysis | loss of the ability to move part of the body | Pagkaparalisa; pagkawala ng kakayahang igalaw ang bahagi ng katawan. |
| tremor | unintentional shaking | Hindi sinasadyang panginginig. |
| aphasia | difficulty using or understanding language after damage to the brain | Hirap gumamit o umunawa ng wika dahil sa pinsala sa utak. |
Buto, kasukasuan at kalamnan
| Termino sa medisina | Payak na English para sa pasyente | Gabay sa kahulugan sa Filipino |
|---|---|---|
| fracture | a broken bone | Bali sa buto. |
| sprain | an injury to a ligament around a joint | Pinsala sa litid na nagdurugtong ng mga buto sa isang kasukasuan. |
| strain | an injury to a muscle or tendon | Pinsala sa kalamnan o sa litid na nagdurugtong ng kalamnan at buto. |
| arthritis | inflammation of a joint or joints | Pamamaga ng isa o higit pang kasukasuan. |
| osteoarthritis | a joint condition involving changes to cartilage and other joint tissues | Sakit sa kasukasuan na may mga pagbabago sa kartilago at iba pang tisyu nito. |
| osteoporosis | a condition that makes bones weaker and more likely to break | Panghihina ng mga buto kaya mas madali silang mabali. |
| tendon | tissue that joins muscle to bone | Litid na nagdurugtong ng kalamnan at buto. |
| ligament | tissue that joins bone to bone and helps support a joint | Litid na nagdurugtong ng buto at buto at sumusuporta sa kasukasuan. |
| joint stiffness | difficulty moving a joint easily | Paninigas ng kasukasuan na nagpapahirap sa paggalaw. |
| range of motion | how far a joint can move | Lawak ng kayang igalaw ng isang kasukasuan. |
| weight bearing | putting weight through a leg or other limb | Pagpapasan ng bigat ng katawan sa binti o ibang bahagi nito. |
| crutches | supports held under the arms or by the hands to help you walk | Mga saklay na pantulong sa paglakad. |
| splint | a support that keeps an injured body part still | Suportang nagpapanatiling hindi gumagalaw ang napinsalang bahagi. |
| physiotherapy | treatment using movement, exercises and other physical methods | Paggamot gamit ang paggalaw, ehersisyo at iba pang pisikal na pamamaraan. |
| rehabilitation | support and treatment to regain or adapt everyday abilities | Suporta at paggamot upang maibalik o maiangkop ang mga kakayahan sa araw-araw. |
Balat at mga sugat
| Termino sa medisina | Payak na English para sa pasyente | Gabay sa kahulugan sa Filipino |
|---|---|---|
| pruritus | itching | Pangangati. |
| rash | a change in the skin's colour or texture, often with spots or irritation | Pantal o pagbabago sa kulay at tekstura ng balat, madalas na may mga butlig o iritasyon. |
| eczema | a group of conditions causing dry, itchy, inflamed skin | Mga kondisyong nagdudulot ng tuyot, makati at namamagang balat. |
| cellulitis | a bacterial infection of the skin and tissues underneath | Impeksiyong dulot ng bakterya sa balat at mga tisyu sa ilalim nito. |
| abscess | a pocket of pus caused by infection | Nana na naipon sa isang bahagi dahil sa impeksiyon. |
| laceration | a cut or tear in the skin | Hiwa o punit sa balat. |
| abrasion | a graze or scrape on the skin | Gasgas sa balat. |
| pressure ulcer | damage to skin or underlying tissue caused by pressure, sometimes together with shearing forces | Pinsala sa balat o tisyu sa ilalim nito dahil sa tuloy-tuloy na diin, na maaaring may kasamang pagkikiskisan o paghila sa tisyu. |
| sutures | stitches used to close a wound | Mga tahing ginagamit upang isara ang sugat. |
| wound dressing | a covering used to protect a wound | Panakip na ginagamit upang protektahan ang sugat. |
| erythema | redness of the skin | Pamumula ng balat. |
| bruise | a mark caused by bleeding under the skin | Pasa; markang dulot ng pagdurugo sa ilalim ng balat. |
| blister | a small fluid-filled bubble on the skin | Paltos; maliit na umbok sa balat na may likido. |
| burn | damage to skin or other tissue caused by heat, chemicals or similar sources | Paso; pinsala sa balat o ibang tisyu dahil sa init, kemikal o katulad na sanhi. |
| wound infection | an infection in a wound | Impeksiyon sa sugat. |
Mata at paningin
| Termino sa medisina | Payak na English para sa pasyente | Gabay sa kahulugan sa Filipino |
|---|---|---|
| conjunctivitis | inflammation of the thin lining over the white of the eye and inside the eyelids | Pamamaga ng manipis na sapin sa puti ng mata at loob ng mga talukap. |
| cataract | clouding of the lens inside the eye | Katarata; paglabo ng lente sa loob ng mata. |
| glaucoma | a group of eye conditions that damage the optic nerve | Pangkat ng mga sakit sa mata na pumipinsala sa nerbiyos ng paningin. |
| blurred vision | not being able to see clearly | Malabong paningin. |
| double vision | seeing two images of one object | Pagkakita ng dalawang imahe ng iisang bagay. |
| photophobia | discomfort or pain in bright light | Pananakit o hindi komportableng pakiramdam sa mata kapag maliwanag ang ilaw. |
| visual acuity | how clearly you can see details | Linaw ng paningin sa mga detalye. |
| retina | the light-sensitive layer at the back of the eye | Sapin sa likod ng mata na sensitibo sa liwanag. |
| cornea | the clear front surface of the eye | Malinaw na pangharap na bahagi ng mata. |
| pupil | the opening in the centre of the coloured part of the eye | Butas sa gitna ng may kulay na bahagi ng mata na pinapasukan ng liwanag. |
| optic nerve | the nerve carrying visual signals from the eye to the brain | Nerbiyos na naghahatid ng mga senyas ng paningin mula sa mata papunta sa utak. |
| eye drops | liquid medicine put into the eye | Likidong gamot na ipinapatak sa mata. |
| contact lenses | small lenses worn on the surface of the eye | Maliliit na lenteng isinusuot sa ibabaw ng mata. |
| dry eye | a condition in which the tears do not keep the eyes comfortable and healthy | Kondisyong hindi sapat na napoprotektahan at napapanatiling komportable ng luha ang mata. |
| foreign body in the eye | something in the eye that should not be there | Bagay na napunta sa mata na hindi dapat naroon, gaya ng puwing. |
Tainga, ilong at lalamunan
| Termino sa medisina | Payak na English para sa pasyente | Gabay sa kahulugan sa Filipino |
|---|---|---|
| otitis media | inflammation or infection of the middle ear | Pamamaga o impeksiyon sa gitnang bahagi ng tainga. |
| tinnitus | hearing sounds such as ringing when there is no outside source | Pagkarinig ng ugong o ibang tunog kahit walang panlabas na pinagmumulan. |
| hearing loss | reduced ability to hear | Paghina ng pandinig. |
| earwax | the natural waxy substance in the ear canal | Tutuli; likas na mala-waks na sangkap sa daanan ng tainga. |
| eardrum | the thin membrane between the outer and middle ear | Salamin ng tainga; manipis na lamad sa pagitan ng panlabas at gitnang bahagi ng tainga. |
| sinusitis | inflammation of the spaces inside the face bones | Pamamaga ng mga puwang sa loob ng mga buto ng mukha sa paligid ng ilong. |
| rhinitis | inflammation inside the nose | Pamamaga ng loob ng ilong. |
| epistaxis | a nosebleed | Pagdurugo ng ilong. |
| tonsillitis | inflammation of the tonsils | Pamamaga ng mga tonsil. |
| hoarseness | a rough or changed voice | Pamamalat o pagbabago ng tinig. |
| sore throat | pain or irritation in the throat | Pananakit o iritasyon ng lalamunan. |
| swallowing | moving food, drink or saliva from the mouth towards the stomach | Paglunok; paglipat ng pagkain, inumin o laway mula sa bibig patungo sa sikmura. |
| nasal congestion | a blocked or stuffy nose | Baradong ilong. |
| hearing aid | a device that helps you hear sounds more clearly | Aparatong pantulong upang mas malinaw na makarinig. |
| vertigo assessment | checks to find out why you feel a spinning sensation | Mga pagsusuri upang malaman ang sanhi ng pakiramdam na umiikot ang sarili o paligid. |
Sakit at pananakit
| Termino sa medisina | Payak na English para sa pasyente | Gabay sa kahulugan sa Filipino |
|---|---|---|
| acute pain | pain that starts recently and usually relates to an injury or illness | Bagong nagsimulang pananakit na karaniwang kaugnay ng pinsala o karamdaman. |
| chronic pain | pain that persists or recurs for more than three months | Pananakit na nagpapatuloy o pabalik-balik nang higit sa tatlong buwan. |
| radiating pain | pain that spreads from one area to another | Pananakit na kumakalat mula sa isang bahagi papunta sa iba. |
| referred pain | pain felt somewhere different from where the problem is | Pananakit na nararamdaman sa ibang lugar kaysa sa pinagmumulan ng problema. |
| throbbing pain | pain that feels as if it is pulsing | Pananakit na parang tumitibok. |
| stabbing pain | a sharp pain like being pierced | Matalim na pananakit na parang tinutusok. |
| burning pain | pain that feels hot or stinging | Pananakit na parang mahapdi o nasusunog. |
| pain severity | how strong the pain feels | Tindi ng nararamdamang sakit. |
| pain trigger | something that brings on or worsens pain | Bagay o pangyayaring nagpapasimula o nagpapalala ng pananakit. |
| pain relief | a reduction in pain | Pagbawas o pagginhawa ng pananakit. |
Mga gamot
| Termino sa medisina | Payak na English para sa pasyente | Gabay sa kahulugan sa Filipino |
|---|---|---|
| analgesic | a pain-relieving medicine | Gamot na pampawala o pampabawas ng sakit. |
| antibiotic | medicine used to treat certain bacterial infections | Gamot laban sa ilang impeksiyong dulot ng bakterya, hindi sa lahat ng impeksiyon. |
| anti-inflammatory | medicine that reduces inflammation | Gamot na nagpapabawas ng pamamaga. |
| antihistamine | medicine that blocks the effects of histamine, often used for allergy symptoms | Gamot na humahadlang sa epekto ng histamina, madalas para sa mga sintomas ng alerhiya. |
| adverse effect | an unwanted harmful effect of a medicine or treatment | Hindi kanais-nais at nakapipinsalang epekto ng gamot o paggamot. |
| contraindication | a reason a treatment should not be used | Dahilang hindi dapat gamitin ang isang gamot o paggamot. |
| allergy | an immune reaction to a substance that is usually harmless | Reaksiyon ng panlaban ng katawan sa sangkap na karaniwang hindi nakapipinsala. |
| prescription | an authorised instruction for supplying a medicine | Reseta; awtorisadong tagubilin para sa pagbibigay ng gamot. |
| dose | the amount of medicine taken at one time | Dami ng gamot na iniinom o ginagamit sa isang pagkakataon. |
| medication adherence | taking medicines as agreed with your healthcare professional | Paggamit ng mga gamot ayon sa napagkasunduan sa propesyonal sa kalusugan. |
Mga pagsusuri at pamamaraan
| Termino sa medisina | Payak na English para sa pasyente | Gabay sa kahulugan sa Filipino |
|---|---|---|
| biopsy | taking a small sample of tissue for testing | Pagkuha ng maliit na piraso ng tisyu para sa pagsusuri. |
| endoscopy | looking inside the body with a thin tube containing a camera | Pagsilip sa loob ng katawan gamit ang manipis na tubong may kamera. |
| colonoscopy | a camera examination of the large bowel | Pagsusuri sa malaking bituka gamit ang tubong may kamera. |
| ultrasound | a scan using sound waves | Pagsusuri ng loob ng katawan gamit ang mga alon ng tunog. |
| computed tomography | a CT scan that uses X-rays to make detailed images | Pagsusuring gumagamit ng mga sinag upang makabuo ng detalyadong larawan ng loob ng katawan. |
| magnetic resonance imaging | an MRI scan using a strong magnet and radio waves | Pagsusuring gumagamit ng malakas na magnet at mga alon ng radyo upang makabuo ng larawan ng loob ng katawan. |
| local anaesthetic | medicine that numbs a small part of the body | Gamot na nagpapamanhid sa maliit na bahagi ng katawan. |
| general anaesthetic | medicine that makes you unconscious for an operation | Gamot na pansamantalang nagpapawalang-malay para sa operasyon. |
| informed consent | agreeing to care after understanding relevant information and choices | Pagsang-ayon sa pangangalaga matapos maunawaan ang mahalagang impormasyon at mga pagpipilian. |
| intravenous infusion | fluid or medicine given into a vein through a tube | Pagpasok ng likido o gamot sa ugat sa pamamagitan ng tubo. |
Pag-uwi at patuloy na pangangalaga
| Termino sa medisina | Payak na English para sa pasyente | Gabay sa kahulugan sa Filipino |
|---|---|---|
| discharge | leaving hospital or a service after care | Pag-alis sa ospital o pagtatapos sa isang serbisyo matapos ang pangangalaga. |
| follow-up appointment | a later appointment to check progress | Nakatakdang muling pagpapatingin upang suriin ang kalagayan o pag-unlad. |
| safety-netting | explaining what changes to watch for and when and where to seek help | Pagpapaliwanag ng mga pagbabagong dapat bantayan at kung kailan at saan hihingi ng tulong. |
| red flags | warning signs that may need urgent medical assessment | Mga babalang palatandaan na maaaring mangailangan ng agarang pagsusuring medikal. |
| wound care | looking after a wound as advised | Pag-aalaga sa sugat ayon sa ibinigay na payo. |
| activity restriction | a temporary limit on what activities you should do | Pansamantalang paglilimita sa mga gawaing maaaring gawin. |
| return to work | going back to work after illness or treatment | Pagbabalik sa trabaho matapos ang sakit o paggamot. |
| repeat prescription | a prescription for medicine you use regularly | Reseta para sa panibagong suplay ng gamot na regular na ginagamit. |
| community nurse | a nurse who provides care outside hospital | Nars na nagbibigay ng pangangalaga sa labas ng ospital. |
| caregiver | someone who helps another person with their care | Taong tumutulong sa pangangalaga ng iba. |
Kalusugang pangkaisipan
| Termino sa medisina | Payak na English para sa pasyente | Gabay sa kahulugan sa Filipino |
|---|---|---|
| anxiety | persistent or distressing worry or fear | Pag-aalala o takot na nagpapatuloy o nagdudulot ng matinding hirap. |
| depression | a mental health condition involving low mood or loss of interest and other symptoms | Kondisyon sa kalusugang pangkaisipan na may matagal na mababang kalooban o pagkawala ng interes at iba pang sintomas; higit ito sa karaniwang lungkot. |
| panic attack | a sudden episode of intense fear with physical symptoms | Biglaang matinding takot na may kasamang mga pisikal na sintomas. |
| insomnia | difficulty getting to sleep or staying asleep | Hirap makatulog o manatiling tulog. |
| hallucination | seeing, hearing or feeling something that is not actually there | Pagkarinig, pagkakita o pagdama ng bagay kahit walang kaukulang panlabas na stimulus. |
| delusion | a strongly held false belief that is not explained by the person's cultural background | Matibay na paniniwalang hindi totoo at hindi maipapaliwanag ng kulturang kinabibilangan ng tao. |
| suicidal thoughts | thoughts about ending one's own life | Mga pag-iisip tungkol sa pagwawakas ng sariling buhay. |
| self-harm | deliberately hurting oneself | Sinasadyang pananakit sa sarili. |
| counselling | talking with a trained professional to explore difficulties and support change | Pakikipag-usap sa sinanay na propesyonal upang maunawaan ang mga suliranin at matulungan sa pagbabago. |
| mental capacity | the ability to make a particular decision at the time it needs to be made | Kakayahang gumawa ng isang partikular na pasya sa panahong kailangan itong gawin. |
Kalusugan ng mga bata
| Termino sa medisina | Payak na English para sa pasyente | Gabay sa kahulugan sa Filipino |
|---|---|---|
| paediatrics | healthcare for babies, children and young people | Pangangalagang pangkalusugan para sa mga sanggol, bata at kabataan. |
| immunisation | the process of developing protection against an infection, usually through vaccination | Pagbuo ng proteksiyon laban sa impeksiyon, karaniwan sa pamamagitan ng pagbabakuna. |
| febrile seizure | a seizure associated with fever in a child | Pag-atake ng di-normal na aktibidad sa utak na kaugnay ng lagnat sa bata, na maaaring may pangingisay. |
| growth chart | a chart used to track a child's growth over time | Talaang sinusubaybayan ang paglaki ng bata sa paglipas ng panahon. |
| developmental milestones | skills that children typically gain as they grow | Mga kasanayang karaniwang natututuhan ng bata habang lumalaki. |
| breastfeeding | feeding a baby with milk from the breast | Pagpapasuso; pagpapakain sa sanggol ng gatas mula sa suso. |
| weaning | introducing solid foods alongside milk feeding | Pagsisimulang magbigay ng pagkaing pandagdag kasabay ng gatas; hindi nito ibig sabihing itigil ang pagpapasuso. |
| nappy rash | irritated skin in the area covered by a nappy | Pamamantal o iritasyon ng balat sa bahaging natatakpan ng lampin. |
| oral rehydration solution | a drink containing water, salts and sugar to replace lost fluid | Inuming may tubig, asin at asukal na ginagamit upang mapalitan ang nawalang likido. |
| parental concern | something a parent is worried about regarding their child | Bagay na ikinababahala ng magulang tungkol sa anak. |
Impeksiyon
| Termino sa medisina | Payak na English para sa pasyente | Gabay sa kahulugan sa Filipino |
|---|---|---|
| fever | a raised body temperature | Lagnat; pagtaas ng temperatura ng katawan. |
| sepsis | a life-threatening reaction to infection that can damage the body's organs | Mapanganib na reaksiyon ng katawan sa impeksiyon na maaaring makapinsala sa mga organo at ikamatay. |
| contagious | able to spread from one person to another | Nakahahawa; maaaring maipasa mula sa isang tao patungo sa iba. |
| incubation period | the time between catching an infection and developing symptoms | Panahon mula sa pagkakaroon ng impeksiyon hanggang sa paglitaw ng mga sintomas. |
| isolation | keeping someone apart to reduce the spread of infection | Pagbubukod sa isang tao upang mabawasan ang pagkalat ng impeksiyon. |
| hand hygiene | cleaning hands to reduce germs | Paglilinis ng mga kamay upang mabawasan ang mga mikrobyo. |
| personal protective equipment | items such as gloves and masks used to reduce exposure to hazards | Mga kagamitang gaya ng guwantes at maskara na nagpapabawas sa pagkakalantad sa panganib. |
| swab | a sample collected using a small absorbent tip | Sampol na kinukuha gamit ang maliit na dulong sumisipsip ng likido. |
| culture | a laboratory test that grows germs from a sample | Pagsusuri sa laboratoryo na nagpaparami ng mga mikrobyo mula sa sampol upang matukoy ang mga ito. |
| antimicrobial resistance | when germs no longer respond to medicines meant to treat them | Pagiging hindi na tinatablan ng mga mikrobyo ng mga gamot na dapat lumaban sa kanila. |
Pagbubuntis at panganganak
| Termino sa medisina | Payak na English para sa pasyente | Gabay sa kahulugan sa Filipino |
|---|---|---|
| antenatal care | healthcare during pregnancy | Pangangalagang pangkalusugan habang nagbubuntis. |
| postnatal care | healthcare after giving birth | Pangangalagang pangkalusugan matapos manganak. |
| contractions | tightening and relaxing of the womb muscles | Pag-igting at pagluwag ng mga kalamnan ng matris. |
| miscarriage | the loss of a pregnancy before a baby can survive outside the womb | Kusang pagkalaglag ng pagbubuntis bago ang yugtong maaaring mabuhay ang sanggol sa labas ng matris. |
| ectopic pregnancy | a pregnancy developing outside the womb | Pagbubuntis na nabubuo sa labas ng matris. |
| pre-eclampsia | a pregnancy complication involving high blood pressure and other signs of organ problems | Komplikasyon sa pagbubuntis na may mataas na presyon ng dugo at iba pang palatandaan ng problema sa mga organo. |
| gestational diabetes | diabetes first diagnosed during pregnancy | Diyabetis na unang natukoy habang nagbubuntis. |
| caesarean section | an operation to deliver a baby through the tummy and womb | Operasyon upang mailabas ang sanggol sa pamamagitan ng hiwa sa tiyan at matris. |
| breast engorgement | breasts becoming very full, swollen and uncomfortable with milk | Labis na pagkapuno ng gatas sa mga suso na nagdudulot ng pamamaga at hindi komportableng pakiramdam. |
| postpartum haemorrhage | heavy bleeding after giving birth | Malakas na pagdurugo matapos manganak. |
Kaligtasan
| Termino sa medisina | Payak na English para sa pasyente | Gabay sa kahulugan sa Filipino |
|---|---|---|
| allergic reaction | symptoms caused by the immune system reacting to a substance | Mga sintomas dahil sa reaksiyon ng panlaban ng katawan sa isang sangkap. |
| anaphylaxis | a severe, potentially life-threatening allergic reaction | Malubhang reaksiyong alerhiya na maaaring ikamatay. |
| falls risk | the chance that someone may fall | Posibilidad na matumba o mahulog ang isang tao. |
| mobility aid | equipment that helps someone move around | Kagamitang tumutulong sa paggalaw o paglakad. |
| choking | a blockage in the airway that makes breathing difficult or impossible | Pagkabara ng daanan ng hangin na nagpapahirap o pumipigil sa paghinga. |
| aspiration | food, liquid or another substance entering the airway | Pagpasok ng pagkain, likido o ibang sangkap sa daanan ng hangin sa halip na sa tamang daanan ng paglunok. |
| resuscitation | emergency treatment to restore breathing or circulation | Agarang paggamot upang maibalik ang paghinga o pagdaloy ng dugo. |
| infection prevention | actions taken to reduce the spread of infection | Mga hakbang upang mabawasan ang pagkalat ng impeksiyon. |
| safeguarding | protecting people from abuse, neglect or harm | Pagprotekta sa mga tao laban sa pang-aabuso, pagpapabaya o pinsala. |
| interpreter | a trained person who helps people communicate across languages | Sinanay na tagapagsalin sa usapan na tumutulong sa mga taong magkaiba ang wika. |
Pagpaplano ng pangangalaga
| Termino sa medisina | Payak na English para sa pasyente | Gabay sa kahulugan sa Filipino |
|---|---|---|
| referral | asking another health professional or service to assess or help someone | Paghingi sa ibang propesyonal o serbisyo na suriin o tulungan ang isang tao. |
| assessment | gathering information to understand a person's needs or condition | Pangangalap ng impormasyon upang maunawaan ang kalagayan o pangangailangan ng tao. |
| diagnosis | identifying a condition from the available evidence | Pagtukoy sa karamdaman batay sa nakalap na ebidensiya. |
| prognosis | the expected course of a condition | Inaasahang takbo ng isang karamdaman. |
| screening | testing people for signs of a condition before symptoms are noticed | Pagsusuri para sa mga palatandaan ng karamdaman bago pa mapansin ang mga sintomas. |
| monitoring | checking a condition or measurement over time | Regular o paulit-ulit na pagsubaybay sa kalagayan o isang sukat sa paglipas ng panahon. |
| shared decision-making | patient and professional making care decisions together | Magkasamang pagpapasya ng pasyente at propesyonal tungkol sa pangangalaga. |
| advance care planning | discussing and recording preferences for future care | Pag-uusap at pagtatala ng mga kagustuhan para sa pangangalaga sa hinaharap. |
| confidentiality | keeping personal information private and sharing it only appropriately | Pagpapanatiling pribado ng personal na impormasyon at pagbabahagi lamang nito sa angkop na paraan. |
| teach-back | asking someone to explain information in their own words to check how clearly it was explained | Pagpapaliwanag muli ng pasyente sa sariling pananalita upang masuri kung malinaw ang naipaliwanag. |
Mga karaniwang tanong
Dapat ko bang isaulo ang lahat ng termino bago magsanay?
Hindi kailangang hintaying maisaulo ang buong listahan. Mas kapaki-pakinabang na pumili ng mga salitang kailangan mo sa kasalukuyang gawain at balikan ang mga ito sa iba't ibang konteksto.
Maaari ko bang isulat sa Filipino ang sagot sa Listening?
Hindi, English ang sagot sa pagsusulit. Isulat ang aktuwal na salitang narinig na tumutugma sa tanong at suriin ang baybay at anyo nito.
Laging mas mabuti ba ang payak na salita kaysa terminong medikal sa Speaking?
Piliin ang salitang angkop sa kaalaman at tanong ng pasyente. Kung kailangan ang terminong medikal, maaari mo itong banggitin at agad ipaliwanag sa payak na English, pagkatapos ay suriin ang pag-unawa.
Mga inaasahang salita ba sa OET ang nasa listahan?
Hindi, hindi ito listahan ng mga hinuhulaang lalabas sa pagsusulit. Pantulong ito sa pag-aaral ng karaniwang konseptong pangkalusugan at sa mas malinaw na pagpapaliwanag.
Maaari bang gamitin ang mga kahulugan sa aktuwal na pagpapaliwanag sa pasyente?
Gabay sa kahulugan lamang ang mga ito at hindi sertipikadong salin o tagubilin sa pangangalaga. Maaaring kailanganin ang kwalipikadong tagapagsalin upang matiyak ang ligtas at tumpak na pag-uusap sa tunay na sitwasyon.
Mga sanggunian
- OET Test Handbook 2026 2026-10-24
- NHS Health A to Z 2026-10-24
- MedlinePlus: Understanding Medical Words 2026-10-24
- OET: Speaking sub-test 2026-10-24
- OET: Listening sub-test 2026-10-24
Huling sinuri: 2026-10-24. Maaaring magbago ang mga patakaran at bayarin, kaya tingnan ang opisyal na pahina bago magpareserba o magsumite ng aplikasyon.
Ang OETAce ay isang malayang website para sa pagsasanay. Ang OET® ay rehistradong tatak ng Cambridge Boxhill Language Assessment (CBLA). Wala kaming kaugnayan sa OET o CBLA at hindi nila kami iniendorso. Orihinal at nasa English ang lahat ng materyal sa pagsasanay sa website na ito.